موقعیت جغرافیایی و محیطی
شهر سرعین در 5/48 درجه طول شرقی و 5/38 درجه عرض شمالی با مساحتی درحدود 400 هکتار، در 25 کیلومتری غرب شهر اردبیل قرار دارد. ارتفاع متوسط شهر از سطح دریا 1650 متر می باشد. قسمت عمده شهر در دره ای کاسه مانند که از شیب های ملایم دامنه های ارتفاعات سبلان بوجود آمده قرار گرفته است. این شیب ها در بخش غربی ملایم و در بخش شرقی همانند دره ای در جهت جنوب شرقی باز می گردد و اختلاف بالاترین نقطه آن با پائین ترین نقطه 60 متر می باشد.
وجود آثار و معماریهای صخره ای و آثار باستانی در شهر و حومه آن حاکی از اهمیت این منطقه در طول ادوار گذشته است.
رودهای مهم آن علی درویش، بیله دره، اردی موسی چایی، ساری دره گنزق می باشد.
وضعیت اقلیمی
آب و هوای شهر سرعین مانند اردبیل در زمستان سرد و در بقیه فصول سال معتدل، خنک و مطبوع می باشد. آب و هوای دلپذیر و معتدل اولین جاذبه ای است که قبل و بعد از ورود به شهر و منطقه ، گردشگران از آن بهره مند می شوند و از عمده ترین دلایل روی آوردن گردشگران زیاد به این منطقه می باشد.
جمعیت و جوامع
جمعیت شهر سرعین طبق آمار رسمی سال 1375، 3583 نفر است.
تقسیمات اداری، سیاسی و امکانات شهر سرعین
سرعین یکی از شهرهای تابعۀ شهرستان اردبیل می باشد که از غرب به شهرستان نیر، از جنوب به بستر رودخانه بالقلو، از شرق به اردبیل و شمال به ارتفاعات و قله سبلان محدود است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1375، سرعین دارای دو دهستان به نامهای آبگرم و سبلان می باشد:
دهستان آبگرم :
دهستان آبگرم با مساحتی در حدود 1/261 کیلومتر مربع (شهر سرعین نیز در محدودۀ این دهستان میباشد) و دارای 15 روستای دارای سکنه با جمعیتی حدود 8999 نفر می باشد. (بدون احتساب جمعیت شهر سرعین). روستاهای دارای سکنه این دهستان عبارتند از : آق قلعه، ویند کلخوران، کلخوران ویند، ورنیاب، گنزق، بیله درق، کرده ده، لاطران، گارز، اسب مرز، علیداش، اوجور، ورگه سران، شایق و آلوارس که مرکز دهستان روستای ورنیاب می باشد.
از مجموع روستاهای ذکر شده به غیر از روستاهای کرده ده، لاطران، اوجور که دارای راه خاکی می باشند، بقیه روستاها از جاده مناسب آسفالت بهره مند می باشند. همه روستاهای این بخش از امکانات برق، مرکز بهره برداری تلفن برخوردارند و روستاهای دارای آب شرب بهداشتی عبارتند از : آق قلعه، ویند کلخوران، گنزق،، بیله درق
دهستان سبلان:
دهستان سبلان دارای 11 روستای مسکونی با 254 کیلومتر مربع و جمعیت 6739 نفر به مرکزیت روستای اردی موسی می باشد. روستاهای تابعه آن عبارتند از : آلوچه سبلان، بنمار، سئین، ارجستان، آتشگاه (آغ مام)، اردی موسی، درآباد و شمس آباد ، سامانلو، تازه کند سبلان و کلور. همه این روستاها از راه ارتباطی مناسب، آسفالت و آب لوله کشی شده ( به جزء روستای درآباد) برق، مرکز بهره برداری تلفن بهره مند می باشند.
تاریخچه سرعین
سرعین در فرهنگ لغت فارسی به معنی سرچشمه می باشد. در ادوار گذشته از این منطقه به نامهای ساری قیه، سارقین، سرائین، سرقین یاد شده است.
سرعین و مناطق حوالی آن به سبب موقعیت جغرافیائی و ویژگیهای طبیعی و اقلیمی آن همواره مورد توجه انسانها و حکام ادوار گذشته بوده است. تاریخ این منطقه جدا از تاریخ آذربایجان به خصوص اردبیل نمی باشد. باتوجه به نامیده شدن قسمتی از آذربایجان به خصوص شرق آن به نام زیکرتو (سنگ کن) و ساگارتی (ساکنان سرزمین غارهای سنگی) در دورۀ مادها و هخامنشی در هزارۀ اول قبل از میلاد باتوجه به انبوه دهکده ها و معابد و منازل زیرزمینی کنده شده در دل صخره ها و تپه های باقیمانده از آن دوران بیانگر این است که این منطقه بخش وسیعی از سرزمین زیکرتو یا ساگارتی اشاره شده در سنگ نوشته و کتیبه های دوران هخامنشی و آثار مورخین میباشد.
در دورۀ ساسانیان نیز آذربایجان دو کرسی به نام اردبیل و گنزق، داشته است. مردمان آن زمان براساس اعتقادات خود معابد و آتشکده هایی در مناطق مورد توجه خود می ساختند. معابد آناهیتا و آتشکده آذرفریق باقیمانده از آن دوران ، نشان دهنده اهمیت این منطقه در نزد آنها می باشد. بطوریکه معبد آناهیتا سالیان سال محل عبادت و ریاضت مغ ها و موبدان زرتشتی بوده است و این معبد و حوالی آن به نام ساری قیه ییلاق و آسایشگاه تایستانی حکام ساسانی بوده است. بعد از هجوم اعراب به آذربایجان و سقوط امپراطوری ساسانی، ساری قیه و اهمیت معابد و آتشکده های آن رفته رفته در اذهان مردم کم رنگ تر شده، هرچند مقاومتهایی از طرف مردم حوالی سبلان در مقابل اعراب صورت گرفته که یکی از آنها بابک خرمدین که در طول 22 سال مبارزه با اعراب قسمتهای زیادی از آذربایجان بخصوص حوالی سبلان را از تعرض اعراب مصون نگاه داشت. بقایای آثار مربوط به دوره های سلجوقی، ایلخانی، قراقویونلوها و آق قویونلوها نشانه هایی از آن حکومتها براین سرزمین می باشد. اما سرعین و حوالی آن از مناطق موردتوجه خاندان صفوی بوده است. احداث بناها و آرامگاهی بر روی قبور امامزاده ها و چله خانه ،گنزق، اراضی وقفی روستاهای گنزق و ویندکلخوران نشان از اهمیت این منطقه در نزد آن خاندان بوده است.
در تاریخ معجم البلدان نیز از اطراف اردبیل و سبلان از آبگرمها گرفته تا دره ای به نام ساری دره در شمال ساری قیه (سرعین کنونی) یادشده است. در دوره ای از تاریخ ساری قیه و معبد آن به دلیل قرار گرفتن در مسیر جاده ابریشم (ایپک یولی) مورد استفاده سارقین و راهزنان جهت اختفاء و انبار مواد غذائی و غنائم مورد استفاده قرار می گرفته است تا اینکه این دسته، به دست افراد نادرشاه گرفتار شده و از بین برده می شوند. بعد از آن سرعین توسط چهار طایفه، جعفرلو، اسدلو، حاج بابالو و نصیرلو، جهت سکونت و کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد. در این دوره "سارقین" به " سرقین" تغییر نام یافته و به همین اسم در اسناد و مدارک و منابع از آن یاد شده است. تا نیم قرن اخیر سرقین (سرعین) به صورت دهی از توابع روستای اردی موسی بوده است. بعد از دهۀ دوم تاریخ معاصر به خاطر وجود آبگرمهای معدنی مورد توجه قرار گرفته و نام سرقین به سرعین تبدیل می شود. در این دوره سرعین بصورت دهی توسط کدخدا که برطبق استشهاد محلی و با نظارت ژاندارمری انتخاب شده و به تائید فرمانداری اردبیل می رسد، اداره می شده است.
شروع حیاط شهری سرعین از اواخر دهۀ چهل با انتخاب شهردار و احداث خیابانها و مسافرخانه ها آغاز شده و امروزه به صورت شهری سیاحتی، کانون توجه گردشگران داخلی و خارجی قرار گرفته شده است.
این شهر از دیرباز به خاطر داشتن آب و هوای بی نظیر و آبهای معدنی خود شهره خاص و عام بوده به گونه ای که گردشگران در سده های گذشته در کتابهای خود به توصیف آن پرداخته اند و در میان توده مردم بدلیل اعتقاد به شفابخش بودن آبهای آن مورد اقبال بوده، به گونه ای که هرسال میلیونها نفر از داخل و خارج کشور در این منطقه زیبای ایران که در دامنه سبلان، عروس کوههای ایران، واقع گردیده به سرعین مسافرت می کنند و از مواهب آن بهره مند می شوند. از گذشته های نه چندان دور توسعۀ سرعین به عنوان یکی از قطبهای گردشگری ایران، مورد توجه بوده و در سالهای اخیر باتوجه به حجم سرمایه گذاری های فوق العاده چهره شهر کاملاً دگرگون شده و با احداث هتلهای بسیار زیبا و ایجاد اقامتگاهها، مراکز تفریحی و ایجاد پیست اسکی آلوارس، سرعین مدرن شکل گرفته است. سرعین اکنون با شتاب شگفت انگیز درحال توسعه است و در کلان کشوری به عنوان منطقه ویژۀ گردشگری مطرح بوده و باتوجه به تمایل وافر سرمایه گذاران داخلی و خارجی درسرعین شاهد ظهور شهری حیرت انگیز در دامنه سرسبز سبلان خواهیم بود.
اشتیاق بیش از پیش مسافران داخلی و خارجی به این شهر توریستی، مسئولین شهر، استان و حتی کشور را برآن داشته تا برای آینده سرعین فکری اساسی بکنند و این امر در آینده نه چندان دور ظهور شهر مدرن توریستی سرعین را نوید می دهد.
همۀ مسئولان ذیربط در تلاشند تا در آینده شهری به مراتب زیباتر بسازند تا بتوانند رضایت خاطر مسافران و میهمانان خود را بیش از پیش فراهم نمایند.
آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری سرعین
1- مجتمع آبدرمانی سبلان و بزرگترین آبدرمانی خاورمیانه، با امکانات استخرهای متعدد و بزرگ سرپوشیده، حوضچه های آبگرم تحت فشار (جکوزی)، سونای خشک و بخار، دوشها و وان های انفرادی متعدد ، رستوران، خدمات پزشکی و درمانی مجزا برای آقایان و بانوان، پارکینگ اختصاصی و سایر امکانات موردنیاز منطبق با آخرین استانداردهای جهانی آبدرمانی های دنیا (داخل شهر)
2- مجتمع آبدرمانی بش باجیلار با استخر سرپوشیده بزرگ، سونای خشک و بخار، آبگرم تحت فشار (جکوزی)، دوشهای انفرادی، خدمات پزشکی و درمانی، پارکینگ در داخل شهر
3- آبگرم معدنی گاومیش گلی (پرآبترین و بزرگترین آب معدنی ایران) و آبگرمهای معدنی قره سو، ساری سو، اعصاب سوئی، پهنلو، قهوه سوئی، ژنرال، یئل سوئی، گوز سوئی در داخل شهر
4- تپه باستانی آناهیتا (داخل شهر)
5- امامزاده سیدابوالقاسم (قره داش) داخل شهر
6- دهکده صخره ای گنزق، و امامزاده سیدصادق در روستای گنزق، 3 کیلومتری شرق شهر سرعین
7- دهکده صخره ای و کمپینگ جنگلی روستای ویند کلخوران در فاصله 5 کیلومتری جنوب شهر
8- آبمعدنی گوزسوئی، ویرانه آتشکده آذرفریق و آرامگاه امامزاده سیدعبدالله در روستای آتشگاه 5 کیلومتری شمال شهر
9- روستای ییلاقی بیله دره با آب معدنی های سرد بیله دره گلعلی، اسد، آبشارها و اماکن پذیرائی و اقامتی در 3 کیلومتری شمال سرعین
10-پیست اسکی آلوارس با 1200 متر خط تله سی ایژ و سایر امکانات موردنیاز در ارتفاع 3200 متر ارتفاعات پائین سبلان با فاصله 20 کیلومتری از سرعین و آبشار زیبای گورگور در مسیر فرعی منشعب از جاده دسترسی به پیست اسکی آلوارس به فاصله 15 کیلومتر
طرحها و پروژه های گردشگری شهر سرعین
1- پروژۀ مجتمع تفریحی، توریستی و آبدرمانی ایرانیان
2- پروژۀ مجتمع اقامتی و سلامتی آلوارس
3- پروژۀ مجتمع تفریحی، توریستی و آبدرمانی شرکت طبیعت سبز پارس
4- طرح احداث مجموعه سرویس بهداشتی (جنب پارک 12 هکتاری و جاده سلامت)
5- احداث هتل و هتل آپارتمان
6- تجهیز و تکمیل پارک شادی سرعین در زمینی به مساحت 7/2 هکتار
7- طرح جامع ویژه گردشگری شهر سرعین
باشگاه خبرنگاران +عکس ( 
ایول سید عطا کوچولو
